هدگیر ارتودنسی : انواع و کاربرد

یکی از ابزارهایی که در ارتودنسی برای رفع ناهنجاری های فکی مورد استفاده قرار می گیرد، هدگیر است. ناهنجاری های فکی در صورتی با استفاده از این ابزار دندانپزشکی، برطرف می شود که در زمان کودکی یا اوایل نوجوانی اقدام گردد. بنابراین توجه به مشکلات فکی کودکانتان، می تواند از عوارض شدیدتر در آینده و همچنین هزینه های بیشتر جلوگیری کند.

اجزا هدگیر


هدگیر از دو قسمت تشکیل شده است:

فیس بو

فیس بو  که یک کمان فلزی است که بخشی از آن در داخل دهان و بخشی در خارج دهان قرار می گیرد وTraction Device  (یک پارچه کشی که ایجاد کشش رو به عقب می‌نماید).

جزء تکیه گاه(هدکپ یا بند گردنی)

مسئول تعیین جهت اعمال نیرو است که می تواند بالای پلن اکلوزال (هد کپ high pull)یا زیر آن (هدگیر سرویکال)اعمال شود.

انواع هدگیر


هدگیر گردنی

یکی از انواع رایج هدگیر، هدگیر گردنی است. این وسیله یک سیم U شکل داشته که به نوار روی دندان‌های پشتی شما متصل می‌شود. بند این وسیله نیز در پشت گردن شما بسته خواهد شد. هدگیر بالا کشنده نیز مشابه همین دستگاه بوده و به دندان‌ها متصل می‌شود و علاوه بر آن، یک بند اضافی برای بسته شدن بر روی سر خواهد داشت. این هدگیرها معمولاً برای اصلاح اوربایت شدید افقی (از نظر تخصصی به آن “اورجت” هم گفته می‌شود) در کودکان مورد استفاده قرار گرفته و می‌توانند از رشد فک فوقانی جلوگیری کنند. این وسیله می‌تواند به بزرگسالانی که پس از کشیدن دندان، دچار مشکل در فاصله‌ی بین دندان‌ها و نامرتبی آن‌ها شده‌اند، نیز کمک کند. معمولاً لازم است تا این هدگیرها روزانه به مدت ۱۲ تا ۱۴ ساعت مورد استفاده قرار بگیرند.

هدگیر کشش معکوس یا فیس ماسک

یکی دیگر از انواع هدگیر، هدگیر کشش معکوس یا فیس ماسک است. این وسیله معمولاً برای اصلاح آندربایت مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر مشکل نامرتبی دندان‌ها ناشی از آندربایت باشد، برای کمک به اصلاح، ممکن است نیاز به فیس ماسک پیدا کنید. یک فیس ماسک عمدتاً در بیرون از دهان قرار می‌گیرد، و بخشی از آن نیز داخل دهان است که نیروی لازم را برای فشار دادن فک بالا به سمت جلو ایجاد می‌کند. فیس ماسک هدگیر معمولاً شامل دو پد و یک قاب عمودی است. یک پد روی چانه و یکی روی پیشانی قرار می‌گیرد در حالی که قاب عمودی این دو پد را به یکدیگر متصل می‌کند. الاستیک‌ها یا کش‌های ارتودنسی و سیم‌ها قاب را به بریس‌های موجود در داخل دهان وصل می‌کنند. فیس ماسک هدگیر گاهی به عنوان هدگیر معکوس (ریورس هدگیر) نیز نامیده می‌شود.

این وسیله به‌ آرامی فک فوقانی را به‌طرف جلو می‌کشد (به‌جای عقب) که باعث رسیدن فک فوقانی به فک تحتانی خواهد شد. این دستگاه دارای دو پد بوده که یکی بر روی پیشانی و دیگری بر روی چانه قرار گرفته و به وسیله‌ی یک قاب عمودی به یکدیگر متصل شده‌اند. سیم‌های فلزی یا لاستیکی که از این قاب به بریس قرار گرفته بر روی دندان‌ها متصل شده‌اند، وظیفه‌ی اعمال فشار را بر عهده دارند. احتمالاً لازم است تا این وسیله را روزانه به مدت ۱۴ تا ۱۶ ساعت استفاده کنید.

کاربرد


از این دستگاه معمولا برای ممانعت از رشد فک بالا در سن رشد در بیمارانی که فک بالای جلو ، صورت کشیده و یا فک پایین عقب رفته دارند استفاده می شود و جهت کنترل رشد و حرکات دندانی استفاده مي‌شود و دندان‌ها را در موقیت صحیح خود نگه می‌دارد تا فک‌های بالا و پایین به بهترین شکل بر روی هم منطبق شوند. در مواردی که دستگاه برای عقب بردن یا عقب نگهداشتن دندان‌های‌ بالا تجویز می شود. البته جهت عقب بردون دندان های آسیا و تامین فضا برای رفع بهم ریختگی سایر دندان ها نیز استفاده می شود. دستگاه ممکن است در سنین پس از رشد نیز به کار رود.

این وسیله باعث کند شدن سرعت رشد فک می‌شود و  از هدگیر برای درمان بیمارانی استفاده می‌شود که با مشکل اوربایت، یعنی جلوتر بودن فک بالایی نسبت به فک پایینی و یا آندربایت، یعنی جلوتر بودن فک پایینی نسبت به فک بالایی، مواجه هستند. هدگیر به آرامی بر روی دندان‌ها فشار می‌آورد و مانع از رشد بیشتر دندان‌ها و فک بالایی شما به طرف جلو می‌شود.

مدت زمان استفاده از هدگیر


اثر بخشی هدگیر مستلزم استفاده تقریبا تمام وقت از آن یعنی حدود ۲۰ ساعت در شبانه روز است. ساعات بین عصر تا صبح فردا (یعنی هنگام خواب) بهترین ساعات استفاده از هد گیر است.

ممکن است در ابتدا استفاده از هدگیر سخت و یا غیر ممکن به نظر برسد و یا دردناک نمود کند اما یقین داشته باشید در صورت استفاده طبق ساعات گفته شده، حداکثر ظرف یک هفته به استفاده از آن کاملا عادت می کنید. البته برای عادت کردن تدریجی می توانید با استفاده چند ساعت در روز شروع کرده و ظرف مدت کوتاهی به سقف ایده آل یعنی حدود ۲۰ ساعت در شبانه روز برسید.

نحوه گذاشتن هدگیر


ابتدا تیوب های بزرگی را پیدا کنید که به بندهای دندان‌های عقبی شما متصل هستند. اکنون که تیوب واقع در یک طرف دهانتان را پیدا کرده‌اید. بدون اینکه فشار زیادی وارد کنید سیم داخلی فیس بو را به دهانه تیوب وارد کنید. سپس سیم داخلی طرف دیگر فیس بو را وارد دهانه تیوب طرف مقابل کنید، بعد آن را به سمت پشت دهانتان هل بدهید تا سیم را به طور کامل وارد تیوب ها کنید. وقتی  هر دو سیم را وارد کردید، سپس باید پد گردن را طبق راهنمایی ارتودنتیست تان تنظیم کنید. به یاد داشته باشید که جلوی فیس بو را نگه دارید تا مطمئن شوید وقتی پد را تنظیم می‌کنید کمان داخلی از تیوب ها بیرون نزند. نوار گردنی یا پس سری باید تنها توسط ارتودنتیست شما تنظیم گردد.

دستورالعمل های ویژه


از آنجا که این دستگاه بر روی بریس ها متصل می شود، باید در زمان خوردن، خوابیدن، ورزش کردن یا هر زمانی که وجود هدگیر می تواند مانعی برای فعالیت بیمار باشد برداشته شود. جلسات معاینه توسط دندانپزشک از اهمیت بالایی برخوردار است. رعایت بهداشت دهان و دندان برای پیشگیری از تجمع پلاک نیز بسیار مهم است. صرف نظر از میزان تلاش و زمانی که بیمار باید برای استفاده از این وسیله به خرج دهد، تغییر حاصل از آن در زیبایی لبخند فرد ارزش این همه زحمت و سختی را دارد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *