علل کجی، نامرتبی، بی نظمی، به هم ریختگی و شلوغی دندان‌ها و درمان آن با ارتودنسی

نامرتبی دندان ها شایع ترین ناهنجاری ارتودنسی است. دندان های نامرتب ضمن ایجاد مشکل زیبایی موقع لبخند و صحبت کردن پیامدهای دیگری همچون تجمع خرده های غذایی و احتمال ايجاد جرم بین دندان ها، اختلال در تکلم و بعضا انحراف فک را ممکن است به همراه داشته باشند. نامرتبی دندان ها می تواند ظاهر فرد را تحت تاثیر قرار داده و از اعتماد به نفس او بکاهد. مسلما ارتودنسی مناسب ترین روش برای درمان نامرتبی دندان ها خصوصا در موارد شدید آن است ولی در صورتی که میزان این نامرتبی کم باشد یا بیمار تمایلی به درمان ارتودنسی نداشته باشد، می توان از روش های درمانی دیگر به همین منظور استفاده کرد. ما در این مقاله به درمان کجی،نامرتبی،به هم فشردگی و شلوغی دندان ها با ارتودنسی می پردازیم.

علت ها و دلایل


وراثت در رابطه بین اندازه کوچک فک و اندازه دندان‌ها نقش مستقیمی دارد و ابعاد فک به‌ شدت تحت کنترل ژن است. اندازه فک‌ها مستقیما روی مقدار فضای لازم برای دندان‌ها تاثیر می‌گذارد و چنانچه اندازه فک کوچک باشد دندان‌ها فضای کافی برای رویش نخواهند داشت. این امر به‌ علت عدم تناسب فکین با دندان‌هاست. به‌طور مثال اگر فردی فک کوچک خود را از مادر و دندان‌های بزرگ را از پدر به ارث برده باشد، دندان‌های بزرگ در فک کوچک به‌طور منظم جای نمی‌گیرند و دندان‌ها به‌طور نامنظم و شلوغ قرار می‌گیرند. البته دلایل دیگری همچون زود کشیدن دندان‌های شیری بدون حفظ فضای آنها یا وجود دندان‌های اضافی، به‌هم خوردن ترتیب رویش دندان‌های دائمی، مکیدن انگشت، تنفس دهانی، عادات دهانی مثل مکیدن انگشت و زبان می‌تواند در ایجاد دندان‌های نامرتب نقش داشته باشند. نامرتبی دندان‌ها علاوه بر اینکه مشکلات زیبایی برای بیمار ایجاد می‌کند‌، از نظر بهداشتی به‌علت تمیز نشدن دندان‌ها باعث ایجاد پوسیدگی و مشکلات لثه‌ای یا ایجاد جرم روی دندان‌ها می‌شود. به‌طور کلی سلامت حفره دهان که اولین قسمت از دستگاه گوارش است، به مخاطره می‌افتد. عوامل محیطی نیز در افزایش بهم ریختگی دندان نقش دارد. تغییرات نسبی در رژیم غذایی اخیر سبب کاسته شدن عملکرد فک‌ها شده و روند رو به کاهش اندازه فک‌ها را که از پیش آغاز شده را سرعت بخشیده است.

همچنین وجود فاصله بین دندان های شیری طبیعی و لازم است. اصولا می توان گفت، حکمت و علم عالی خداوندی در وجود آنها به شدت تجلی می یابد. به دلیل تفاوت اندازه دندان های شیری و دائمی که دندان های شیری معمولا کوچک تر از دندان های دائمی هستند، باید بین دندان های شیری فاصله وجود داشته باشد تا جبران این اختلاف اندازه دندان شود. در غیر این صورت (در شرایط طبیعی) فضای کافی برای مرتب و منظم قرارگرفتن دندان های دائمی وجود نخواهد داشت و این دندان ها نامرتب می شوند بنابراین والدینی که فرزندانشان دارای دندان های شیری بدون فاصله، منظم و ردیف در کنار هم هستند و از لبخند زیبای کودکشان راضی و خشنودند، باید نگران نامرتبی دندانی در سنین بالاتر و در دندان های دائمی فرزندشان باشند. به عبارت دیگر لبخند زیبا و مرتب در دوران دندانی شیری نگران کننده است و احتمال نامرتبی دندان های دائمی را در سنین بعدی افزایش می دهد.

 

انواع نامرتبی دندان‌ها


کراس‌بایت

کراس بایت یک ناهنجاری در وضعیت تماس دندانها در هنگام جفت بودن آنها (بایت) است به صورتی که یک یا چند دندان به سمت گونه یا زبان متمایل شده است و دیگر بر دندان متناظر در فک مقابل منطبق نیست

دیپ‌بایت ـ جلو بودن دندان‌های بالا

در حالت نرمال ، دندان های قدامی بالا حدودا یک تا سه میلیمتر از تاج دندانهای قدامی پائین را می پوشانند. هرگاه میزان این همپوشانی بیشتر از حد نرمال باشد ، فرد دچار مشکلی به نام دیپ بایت ( Deep bite ) خواهد بود. این حالت بدلایل مختلفی مثل اشکال در تکامل فکین ، رویش بیش از حد دندانهای قدامی یا رویش نا کافی دندانهای خلفی رخ می دهد.وجود یک دیپ بایت خفیف در دوره دندانی مختلط تا حدی طبیعی تلقی می شود. مهمترین مساله ای که والدین در رابطه با دیپ بایت باید مد نظر قراردهند این است که درمان دیپ بایت شدید باید قبل از بلوغ انجام شود چرا که در صورت عدم درمان می تواند منجر به مخاطراتی در آینده همچون آسیب به بافت کام یا لثه گردد. درمان دیپ بایت شدید بعد از اتمام رشد عمودی فکین نیازمند جراحی فک خواهد بود.

بی نظمی یا کراودینگ دندانها

کراودینگ به نامرتبی و در اصطلاح عامیانه به در هم بر هم بودن دندانها گفته میشود.کراودینگ زمانی ایجاد میشود که بین فضای قوس دندانی و فضای مورد نیاز برای رویش دندانها تناسب وجود نداشته باشد.فضای مورد نیاز برای رویش صحیح با محاسبه عرض تک تک دندانها اندازه گیری میشود. اگر فضای مورد نیاز از فضای موجود بیشتر باشد دندانها به ناچار در وضعیت نامرتب رویش می یابند و کراودینگ ایجاد می شود.

اور بایت دندان

در این اختلال دندان های پیشین فک بالا ارتفاعی بیش از حد معمول دارند که این حالت موجب قرار گرفتن دندان های پیشین در فک بالا برروی دندان های پیشین در فک  پایین خواهد شد و در موارد شدید، موجب فرورفتن دندان های پیشین پایین در سقف دهان خواهد شد.

آندر بایت دندان

اختلال آندر بایت به معنای بیرون زدگی دندان های پیشین در فک پایین است که  در این حالت، بخشی از دندان های پیشین فک بالا پوشانده می شود.

درمان با ارتودنسی


اولین گام در فرایند درمان نامرتبی و به هم ریختگی دندان‌ کودکان یا جوانان می‌تواند کشیدن بعضی از دندان‌ها باشد. این کار با هدف ایجاد فضای کافی برای رشد سایر دندان‌ها انجام می‌شود.

مرحله بعد، نصب بریس‌های ارتودنسی است تا دندان‌ها صاف شوند. بریس‌ها می‌توانند علاوه بر صاف کردن دندان‌ها به جابه‌جایی آنها و قرار گرفتن در وضعیت درست خود نیز کمک کنند. در روش ارتودنسی از ابزارهای خاصی برای اصلاح روند رشد دندان‌ها و فک‌ها و همتراز کردن آنها استفاده می‌شود. علاوه بر نصب بریس‌ها، ممکن است اقداماتی نظیر کشیدن دندان یا جراحی هم به عنوان قسمتی از درمان ارتودنسی انجام شود. به طور کلی برای درمان نامرتبی دندان‌ها روش‌های بسیار زیادی وجود دارد. ممکن است دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی به شما این اختیار را بدهد که یا همین الان درمان خود را شروع کنید و یا آن را به زمانی در آینده موکول کنید. همچنین دندانپزشک ممکن است ترجیح بدهد که از یک روش خاص برای درمان شما استفاده کند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *