درمان کراس بایت (داخل تر بودن دندانهای بالا نسبت به فک پایین) با ارتودنسی

کراس بایت یا بایت معکوس، نوعی از ناهنجاری اکلوژن است که یک یا چند دندان یا کل فک به صورت معکوس بسته می شود، یعنی به جای این که فک بالا جلوتر از پایین باشد، در ناحیه ای که دچار کراس بایت است، فک پایین جلوتر از بالا قرار دارد. دندان های فک بالا در حالت عادی کمی جلوتر از فک پایین بوده و لبه آنها حدود  ۵/۰ تا ۱ میلی متر روی لبه دندان های جلوی فک پایین را می پوشاند  چنان چه این وضعیت در یک یا تمام دندان ها معکوس شود ، به آن بایت معکوس یا کراس بایت می گویند . در این صورت، یک یا تمام دندان های فک بالا عقب تر از دندان های فک پایین قرار می گیرند که در این حالت فک پایین بیمار بیش از حد جلو به نظر می رسد .

انواع کراس بایت


سه نوع کراس‌ بایت وجود دارد که دو نوع آن‌ها رایج و یک مورد دیگر نادر می‌باشد.این سه نوع به شرح زیر می باشند:

کراس‌ بایت خلفی

در انتهای دهان رخ می‌دهد. یعنی دندان‌های عقب فک بالا پشت دندان‌های پایین قرار دارند.

کراس‌ بایت قدامی

درجلوی دهان اتفاق می‌افتد. یعنی دندان‌های پیشین فک بالا عقب‌تر از دندان‌های پایین است.

کراس‌ بایت باکال یا گونه‌ای

این ناهنجاری بسیار نادر و در عین حال بسیار شدید است. در این حالت دندان‌های بالای یک طرف به گونه بسیار نزدیک‌تر بوده و روی دندان‌های پایین منطبق نیستد.

عوامل ایجاد کراس بایت


دلایل بروز این اختلال بایت معمولا ارثی است و منشا ژنتیکی دارد. در مواردی نیز ممکن است تاخیر در افتادن دندان شیری یا بیرون زدن دندان به صورت غیر طبیعی ، عامل کراس بایت باشد. اگر علت اصلی آن مشکل ژنتیکی باشد، استخوان فک پایین معمولا پهن تر از استخوان فک بالا است. این وضعیت باعث می شود دندان ها در یک یا هر دو طرف دهان، از ردیف خود خارج و کج شوند. چنانچه علت کراس بایت تاخیر در افتادن دندان شیری یا ناهنجاری در رویش دندان باشد، تنها بر بخشی از دندان ها تاثیر می گذارد. در برخی افراد به قدری حضور دندان های شیری در دهان طول می کشد که دندان های دائمی به اجبار در پشت آن ها رشد می کنند (دندان کوسه ای). مکیدن انگشت نیز با محدود کردن پهنای کام و تغییر شکل استخوان بالای سقف دهان باعث کراس بایت می شود. معمولا این وضعیت به خودی خود اصلاح نمی شود و باید تحت درمان ارتودنسی قرار بگیرد.

در موارد نادر، تنفس از راه دهان باعث بروز نقایصی در شکل استخوان ماگزیلا شده و می تواند دندانها را نامرتب کند. بزرگی لوزه ها نیز می توانند به کراس بایت منجر شوند. اگر لوزه های کودک خیلی بزرگ باشد، ممکن است کودک را وادار به تنفس از راه دهان کند. این حالت ممکن است به نظر بی اهمیت برسد اما می تواند بر رشد فک تاثیر منفی بگذارد. هنگامی که کودک از راه بینی نفس می کشد، زبان در سقف دهان قرار می گیرد و به فکها کمک می کند تا به صورت جانبی رشد کنند اما اگر کودک مجبور باشد از دهان نفس بکشد زبان تغییر موقعیت داده و از سقف دهان دور می شود به همین علت رشد فک ها ممکن است نامتقارن شود.

درمان کراس بایت با ارتودنسی دندان


ایده آل ترین درمان کراس بایت ، ارتودنسی است . البته در موارد شدید ، نیاز به جراحی فک و صورت و عقب کشیدن فک پایین پیدا می شود . گاهی اوقات کراس بایت های تک دندانی را می توان با روش های ترمیمی درمان کرد . در موارد( Tooth Protrusion ) بیرون زدگی دندان ها  دندان ها حالت گرازی یا خرگوشی پیدا می کنند و در موارد شدید حتی مانع از بسته شدن لب ها خواهند شد . همانند مورد قبل ، درمان ایده آل ارتودنسی و در موارد شدید ، جراحی فک و صورت به همراه ارتودنسی است . در صورتی که دندان ها دچار صدمه شدید شده باشند یا از قبل روکش داشته باشند و بیمار تمایلی به جراحی فک و ارتودنسی نداشته باشد ، می توان جهت تاج دندان را توسط روکش کردن تغییر داد و حالت تو رفته تری به آنها بخشید .درمان کراس بایت با ارتودنسی با روش های مختلفی انجام می شود که در زیر به برخی از آن ها می پردازیم.

بریس‌های ارتودنسی یا سیم‌کشی دندان‌ها

بریس‌ها از وسایل ارتودنسی هستند که از دو بخش، براکت‌های فلزی و سیم تشکیل شده‌اند. براکت‌ها قطعات کوچک مربع شکل هستند که روی دندان نصب می‌شوند و توسط سیم بهم وصل می‌شوند. براکت‌ها معمولا ازجنس فلز و یا سرامیک هستند.

استفاده از بریس برای درمان کراس‌بایت در تمام سنین موثر است. بریس‌ها با فشاری که به دندان وارد می‌کنند موجب می‌شوند دندان‌ها به ‌تدریج و با گذشت زمان تغییر وضعیت بدهند. سیم‌کشی دندان موجب اصلاح مشکلات دندانی ناشی از کراس‌بایت از جمله: کجی دندان، اختلالات فک و همچنین اوربایت می‌گردد.

ارتودنسی نامرئی

ارتودنسی نامرئی نوعی ارتودنسی متحرک است که ازمواد پلاستیکی شفاف ساخته شده‌اند و باید تقریبا تمام طول روز روی دندان‌های بیمار قرار بگیرند. مزیت این نوع ارتودنسی این است که هنگام مسواک زدن و خوردن غذا می‌توان به‌ سهولت از دهان خارج کرد. استفاده از ارتودنسی نامرئی درطول روز برای بیماران ضروری است و نباید فراموش کنند بنابراین متخصصین ارتودنسی معمولا از این نوع ارتودنسی برای اصلاح و درمان کراس‌ بایت (داخلتر بودن برخی از دندان‌های بالا نسبت به دندان‌های پایین) بزرگسالان و یا  نوجوانان بالغ استفاده می‌کنند.

عملکرد ارتودنسی نامرئی همانند بریس‌ها می‌باشد، یعنی با اعمال فشار تدریجی روی دندان‌ها موجب تغییر وضعیت آن‌ها می‌شوند. با وجود ارتودنسی نامرئی در دهان و حرکت فک، شما به ‌مرور شاهد مرتب شدن دندان‌هایتان خواهید شد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *