درمان کجی و انحراف فک با روش های ارتودنسی و جراحی

فک متشکل از دو بخش است؛ ماگزیلا یا فک بالا و مندیبل یا فک پایین. گاهی اوقات این بخش‌ها دچار انحراف بوده و به دلایل عملکردی یا زیبایی نیاز به اصلاح دارند. جراحی اصلاحی فک موجب صاف و مرتب شدن دندان و فک شده و اغلب تحت عنوان جراحی ارتوگناتیک شناخته می‌شود؛ ارتو به معنی مرتب کردن و گناتیک مرتبط با فک می‌باشد. این جراحی اکثر اوقات زمانی انجام می‌شود که ناهنجاری فک در اثر مشکل اسکلتی ایجاد شده و با بریس‌ها یا سایر تجهیزات ارتودنسی مانند هدگیر قابل اصلاح نباشد، اما این روش تنها درمان ممکن نمی‌باشد.

دلایل کجی و انحراف فک


عموما انحراف فک ها  بدون دلیل مشخصی به وجود می آید، اگر چه ممکن است به پیشینه خانوادگی مرتبط باشد. گاهی اوقات ناهمخوانی فک ها در نتیجه اختلال رشد به وجود می آید. برای مثال: در پی شکستگی فک در کودکی یا ترمیم لب شکری یا کام شکافته. انحراف فک با یک سندروم از قبیل سندروم میکروزومی نیمه صورت می تواند مرتبط باشد.در زیر به برخی دیگر از علل احتمالی فک می پردازیم:

ضربه دیدن فک پایین در کودکی

ناحیه ای از فک پایین که با جمجمه مفصل می شود بسیار آسیب پذیر و حساس است. ضربه ای جزئی ممکن است سبب شکستگی این ناحیه گردد. شکستگی رخ داده ممکن است کاملا” بدون علامت یا همراه با علائم جزئی باشد. به عنوان مثال به زمین افتادن کودک حین دوچرخه سواری، لب پریدگی یک دندان و مختصری درد و گریه کردن کودک ممکن است تنها علائم باشند. خوشبختانه در تعداد زیادی از کودکان که دچار این آسیب می شوند مشکلی در زمینه رشد فک پایین رخ نمی دهد. اما تعدادی از کودکانی که دچار مشکلاتی از قبیل تکامل ناقرینه فک پایین و انحراف فک و یا کوچک ماندن فک پایین نسبت به فک بالا می شوند. در صورت تشخیص به موقع و اتخاذ تدابیر درمانی مناسب از بروز مشکلات جدی می توان پیشگیری نمود.

غیبت دندان (دندان ها)

گاهی برخی دندان های دائمی در فک بیمار غائب هستند و به این ترتیب سیستم دندانی دچار مشکلاتی در نظم و ترتیب دندان ها می شود. پس از دندان های عقل (انتهایی دندان های سیستم دندانی یا دندان شماره ۸) شایع ترین دندان هایی که ممکن است غائب باشند دندان شماره ۵ پایین (کرسی کوچک دوم پایین) و دندان شماره ۲ بالا (پیشین دوم بالا) هستند.

انواع ناهنجاری‌ها


  • اور بایت : در این حالت دندان‌های پیشین جلویی بیش از اندازه پایین می‌آید و روی دندان‌های پیشین پایینی را می‌پوشاند و دندان‌های پایین در موارد شدید این اختلال در سقف دهان فرو می‌رود .
  • آندربایت : در این حالت دندان‌های پیشین پایین از دندان‌های پیشین بالا جلوتر هستند .
  • کراس بایت : در این حالت یکی از دندان‌های بالا یا تمام آنها در جهتی نامناسب روی دندان‌های پایین قرار می‌گیرد .
  • چرخش : در این حالت دندان چرخیده  یا نوک دندان از جای اصلی خود خارج شده است .
  • جابجایی فک : در این حالت دندان‌ها در محلی غیر از محل اصلی از لثه خارج می‌شود.

روش های درمان


روش های مختلفی جهت درمان انحراف و کجی فک وجود دارد که این درمان باید کاملاً اختصاصی و وابسته به شرایط فردی بیمار باشد. چنانچه انحراف فک در سنین کودکی تشخیص داده شود و در همان سنین جهت درمان اقدام گردد می توان با ارتودنسی به تنهایی آن را درمان نمود. اما در صورتی که درمان در سنین بالاتر به خصوص بعد از بلوغ انجام شود نیاز به درمان ارتودنسی همراه با جراحی خواهد بود. برخی از روش های درمانی ارائه شده توسط متخصصین عبارتند از:

بریس‌ها

بریس‌ها درمان استاندارد برای انحراف و کجی دندانی و فکی هستند. درمان معمول شامل براکت‌های چسبیده به دندان‌ها و اتصال آنها با یک سیم است. معمولاً در فواصل منظم طی یک تا سه سال، متخصص ارتودنسی سیم را محکم می‌کند که به تدریج باعث حرکت دندان‌ها و فک و مرتب شدن آنها می‌گردد. بریس‌ها اغلب درمان اصلی برای اورجت زیاد که در اثر آن فک بالا بیش از حد جلو بوده و دندان‌های بالا بیرون آمده‌اند، می‌باشند.

ماسک کشش معکوس صورت

وسیله ی دیگری که برای اصلاح ناهنجاری های فک به ویژه آندربایت استفاده می شود، ماسک کشش معکوس صورت است که شبیه برکز روی سر می باشد و باید در طول شب استفاده شود. پزشک،  برکز فلزی را روی دندان های فوقانی عقبی نصب کرده و سپس آن را به ماسک صورت کند که اطراف سر را می پوشاند وصل میکند، و موجب می شود تا فک فوقانی به عقب کشانده شود.

وسیع کننده فک بالا

وسیع کننده فک بالا مشکل کراس بایت را اصلاح می‌کند که در آن دندان های عقبی بالا در داخل دندان های عقبی پایین قرار می گیرند . وسیع کننده‌ی فک بالا یک قاب سیمی است که در کام بالا قرار داده می‌شود.

ارتودنسی به همراه جراحی فک

در درمان های ارتودنسی، استخوان فکین و دندان ها مد نظر دندانپزشک قرار می گیرد. در صورتی که ساختار فک ها مشکل داشته باشد، پزشک، به ارتودنسی همراه با جراحی فک می پردازد. ارتودنسی و جراحی فک، فقط به زیبایی فرد کمک نمی کند بلکه در عمل بلع غذا، پیشگیری از مشکلات معده و صحبت کردن فرد تاثیر گذار است.

دلایل انتخاب جراحی فک به همراه ارتودنسی


۱- سایش و شکستن بیش از حد دندان ها در طول عمر به حداقل می رسد.

۲- عدم تعادل صورت اصلاح می شود. کمبود تکامل چانه، جلوتر بودن دندان های پایینی نسبت به دندان های بالایی، عقب تر بودن فک بالا نسبت به فک پایین و پوشانده شدن دندان های آرواره بالا توسط دندان های فک پایین بهبود پیدا می کنند.

۳- تعادل اجزای وسط یا پایین چهره اصلاح می شود.

۴- لبخند لثه ای که در آن لب ها به طور کامل بسته نمی شوند یا به سمت بالا کشیده نمی شوند و نواحی زیادی از لثه ها نشان داده می شوند نیز بهبود پیدا می کنند.

۵- از لق شدن دندان نیز جلوگیری می شود.

۶- وقتی درمان ارتودنسی به تنهایی نتواند مشکل را اصلاح کند شامل وقتی که:

  • ناهنجاری های مادرزادی فک و صورت
  • اختلال در رشد فک ها
  • سابقه ضربه قبلی که به علت شکستگی فک ها اختلال تطابق بوجود آمده است.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *