درمان اپن بایت با انجام درمان ارتودنسی

درحالت نرمال دندان های قدامی فک بالا در حدود ۲ الی ۳ میلیمتر از دندانهای فک پایین را از نظر عمودی می پوشانند. به عبارت دیگر عدم هم پوشانی دندانهای قدامی از نظر بعد عمودی اپن بایت Open bite نام دارد.اپن بایت ( open bite) به حالتی گفته می شود که دندان های دو فک در بعد عمودی با یکدیگر فاصله داشته باشند. اپن بایت می تواند در ناحیه قدامی یا خلفی دیده شود. وجود فاصله بین دندان های قدامی دو فک نه تنها  از نظرظاهری ناخوشایند است بلکه می تواند باعث مشکلاتی همچون سایش دندان ها فکی ، اختلال در جویدن و تکلم و همچنین آسیب های مفصلی گردد. در ادامه بیشتر با این ناهنجاری آشنا خواهیم شد.

علل


عوامل ژنتیکی

به هر دلیل، برخی الگوهای اختلال رشد فک ممکن است ارثی باشند که اپن بایت نیز یکی از این اختلالات است.

عوامل محیطی

استرس به ویژه استرس غذایی در مراحل اولیه رشد ممکن است باعث تغییر رشد استخوان‌ها در صورت و فک شود. این عارضه بیشتر در افرادی که اختلالات تنفسی دارند و مجبور به نفس کشیدن از راه بینی هستند دیده می‌شود. ناهنجاری اکلوژن در افراد در حال رشد ممکن است در رشد مطلوب استخوان‌های فک اختلال ایجاد کرده و موجب به وجود آمدن عارض اپن بایت شود.

سایر علل

عادات مکیدن انگشت که تا سنین دبستان ادامه یابد از عوامل ایجاد اپن بایت است. در برخی بیماران رشد قسمت های عقبی فک بالا باعث چرخیدن فک پایین و نتیجتا به هم نرسیدن دندان های فک بالا و پایین می شود. مشکلات شدید تنفسی مانند انحراف شدید بینی و انسداد شدید راهنمای هوایی نیز از علل اپن بایت شناخته می شوند.  در خصوص اثر بزرگی زبان و قرار گرفتن آن بین دندان ها بر ایجاد این ناهنجاری اختلاف نظر وجود دارد.

انواع اپن بایت


اپن بایت از نظر محل ناهنجاري به ۲ نوع تقسیم می شود:

  • اپن بایت دندان های قدامی: در این حالت هنگامی که دندان‌ها بر روی هم قرار می‌گیرند، دندان‌های فک بالا و پایین در ناحیه جلویی فک هیچ همپوشانی نسبت به یکدیگر نخواهند داشت.
  • اپن بایت دندان های خلفی: در این حالت، هنگامی که دندان‌ها بر روی هم قرار دارند، بین دندان‌های خلفی (انتهایی) بیمار فاصله وجود خواهد داشت.

بیماری‌ها و مشکلات ناشی از اپن بایت


  • مشخص‌ترین و مشهودترین مورد از عواقب اپن بایت، بی‌نظمی و نامرتب شدن دندان‌ها و به هم خوردن طرح لبخند بیمار می‌باشد. البته مشکل طرح لبخند نامرتب می‌تواند صرفاً از نظر زیبایی ظاهری اهمیت داشته باشد، اما به هر حال باعث کاهش میزان اعتماد به نفس در بیمار خواهد شد و این امر می‌تواند پیامدهای روانی منفی و درازمدتی را در فرد به دنبال داشته باشد.
  • عارضه اپن بایت می‌تواند باعث شود که فرد به حالت نوک زبانی صحبت کند و این ویژگی تا دوران بزرگسالی نیز در او ادامه پیدا کند. اصلاح ناهنجاری‌های فک و دندان می‌تواند به کاهش مشکلات گفتاری که به علت نامرتبی دندان‌ها به وجود مي‌آید، کمک نماید.
  • اپن بایت همچنین می‌تواند منجر به بروز مشکلاتی در غذا خوردن فرد شود. وقتی که مشکل اپن بایت سال‌های طولانی ادامه داشته باشد و درمان نشود، باعث ساییدگی شدید دندان‌هایی خواهد شد که در ردیف‌های بالا و پایین به صورت ردیف و مرتب قرار نگرفته‌اند.
  • موارد شدیدتر اپن بایت باعث وارد آمدن فشار زیادی بر روی فک‌ها می‌شود که سر دردهای مکرر و افزایش حساسیت عمومی دندان‌ها را به دنبال خواهد داشت.

درمان


درمان اپن بایت می‌تواند نسبت به درمان سایر مشکلات مربوط به نامرتبی دندان‌ها، چالش‌برانگیز باشد. برای تشخیص صحیح اپن بایت لازم است که وضعیت اسکلتی صورت و فک مورد بررسی قرار گیرد. در صورتی که بیمار در سنین پایین باشد و دندان‌های شیری و دائمی را هم‌زمان داشته باشد، ممکن است مشکل اپن بایت به ‌تدریج و به‌خودی‌خود با درآمدن دندان‌های دائمی برطرف شود. روش‌های درمانی می‌تواند شامل اصلاح عادات بد، استفاده از وسایل ارتودنسی مخصوص یا جراحی فک باشد. در صورتی که علت اصلی بروز اپن بایت مشخص شود  و بتوان آن را برطرف نمود، با درمان‌های ساده‌ای، دندان‌های دائمی به نحو صحیحی رشد می‌کنند و مشکل برطرف می‌شود. در روش‌های درمانی پیشرفته‌تر، رشد دندان‌های عقبی فک کنترل می‌شود که برای این کار از وسایل ارتودنسی مخصوصی استفاده می‌شود. در برخی موارد، هیچ‌ یک از روش‌های بالا مؤثر نیست و تنها روش درمان مؤثر، جراحی فک می‌باشد. در زیر به شرح برخی از این روش ها می پردازیم:

ارتودنسی

زمانی که دندان‌ها نامرتب می‌شوند، برای اصلاح اپن بایت از سیم کشی استفاده می‌شود تا دندان‌ها مجدداً ردیف شوند.  درمان ارتودنسی  با بریس باید در سنین بین ۸ تا ۱۴ سالگی انجام شود تا بتوان به بهترین نتایج ممکن دست پیدا کرد. در  بهترین حالت لازم است که اولین جلسه معاینه و ارزیابی کودک توسط متخصص ارتودنسی در سن هفت‌ سالگی انجام شود. علت این موضوع این است که در این سن، هم دندان‌های شیری و هم تعدادی از دندان‌های دائمی در دهان موجود هستند. روش درمان اپن بایت با ارتودنسی، در هر سنی، یکسان است اما این درمان برای بزرگسالان معمولاً بیشتر طول می‌کشد. علت این موضوع این است که فک بزرگسالان دیگر رشدی ندارد و ممکن است انجام برخی اصلاحات تنها با کمک بریس‌ها امکان‌پذیر نباشد.

درمان زود هنگام (قبل از بلوغ) برای رفع اپن بایت بسیار با اهمیت است به طوری که می توان با دستگاه های متحرک و ثابت ارتودنسی قبل از بلوغ به راحتی اپن بایت بیمار را درمان کرد. در ابتدا با دستگاه های متحرک که دارای Tongue guard در پشت دندانهای قدامی می باشند می توان این ناهنجاری را درمان نمود. در صورتی که بیمار همکاری لازم در استفاده از دستگاه متحرک را نداشته باشد می توان با دستگاه ثابت ارتودنسی که دارای Tongue guard در پشت دندانهای قدامی می باشد اپن بایت (Open bite) را درمان نمود. درمان ذکر شده برای بیماران در حال رشد مناسب می باشد. در صورتی که بیمار بعد از اتمام رشد مراجعه نماید، نیاز به درمان ارتودنسی به همراه جراحی Orthognathic surgery دارد. در این صـورت بیمار باید تحت درمان ارتودنسی ثابت قبل از جراحی Presurgical orthodontics قرار گیرد و بعد از جراحی بیمار باید تحت درمان ارتودنسی پس از جراحی Postsurgical ortodontics قرار گیرد.

هدگیر

در مواردی که بیمار نوجوان یا کودک است و رشد وی متوقف نشده است، می توان از درمان با هدگیر ارتودنسی برای رفع مشکل استفاده کرد. از این روش برای قرار دادن دندان ها در موقعیت صحیح استفاده می شود. با این وجود در صورت عدم حذف عادات ایجاد کننده ناهنجاری، درمان نتیجه ای نخواهد داشت.

جراحی

در مواردی که فردی بزرگسال دچار اپن بایت باشد، به دلیل توقف رشد می توان از جراحی فک استفاده کرد. این روش دائمی تر و نتیجه بهتری نسبت به ارتودنسی دارد. در این روش استخوان های فک برای اصلاح جدا شده و مجددا تنظیم می شوند. در نهایت پس از جراحی برای اصلاح قرارگیری دندان ها از درمان ارتودنسی استفاده می شود. این روش درمانی در مجموع ممکن است چند سال به طول بیانجامد.

پیشگیری


اجازه ندهید کودکتان به مکیدن انگشت خود ادامه دهد و تا جایی که می تواند کمتر از پستانک برای آرام کردن نوزادتان استفاده کنید . در بیشتر مواقع ، بعد از این که مانع مکیدن انگشت کودک خود شدید ، مشکل اپن بایت به طور خود به خود رفع خواهد شد . بهتر است که مشکل اپن بایت در سنین پایین تر رفع شود تا در بزگسالی نیازی به جراحی نباشد .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *